Category Archives: Failed Foreign Policy

A foreign policy folly

De slachtpartij in Gaza is het failliet van buitenlandse zaken. Amerika doet niets om de grondoorzaken aan te pakken: Israëls bezetting en kolonisatie van de West-Bank en de blokkade van het Gaza getto, een gebied zo klein als Groot-Antwerpen. Bovendien kan het regime in Tel Aviv op onvoorwaardelijke steun rekenen voor haar wanbeleid. De Palestijnen en de verkozen Hamas leiders en de verzetsstrijders hebben geen baat bij het aanvaarden van een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren. Ze hebben niets meer te verliezen; de vernieling en het leed is ongehoord. Een ‘staakt-het-vuren zonder meer’ kan misschien wel een einde maken aan het gewapende geweld, maar niet aan de Israëlische staatsterreur of het eindeloos geweld van de bezetting en blokkades. Een staakt-het-vuren gekoppeld aan stevige garanties van het Westen, om op zeer korte termijn een einde te maken aan de kolonisatie en het Gaza getto en om een onafhankelijk Palestina te creëren, is een sine qua non voor duurzame vrede en veiligheid. Netanjahuh deelde vorige zondag mee dat hij door zal gaan met bombardementen tot hij een duurzame stilte (‘sustainable quietness’) heeft bereikt. Voor de Palestijnen is een dergelijke stilte dodelijk. Israël, het Westen en Europa, beseffen niet wat het betekent te leven in extreme omstandigheden, zonder toekomstperspectief, in de geglobaliseerde wereld van de 21ste eeuw. Er zijn mensen die zichzelf als dood beschouwen en hun leven zullen riskeren voor verandering omdat ze toch al dood zijn. De reputatie van het zgn. democratische Westen de zgn. beschaafde wereld, is sterk aangetast. Voor de regering van Israël is een generaal Al-Sissi’s staakt-het-vuren aantrekkelijk. Gaza is nogmaals naar de Middeleeuwen gebombardeerd en met de raketten kan men wel leven.

Europa zwijgt. Minister van Buitenlandse Zaken Reynders heeft over alles zijn zeg, maar nu horen we hem niet. Ik vraag me af welk standpunt hij zal vertolken. De Europese Unie moet dringend een proactief en constructief buitenlands beleid voeren en zich distantiëren van het Amerikaans beleid in het Midden-0osten en Oost-Europa. De Amerikaanse diplomatie is verworden tot dwangdiplomatie en straffe uitspraken. Wie zich in het Midden-Oosten niet neerlegt bij hun beleid wordt diplomatiek geïsoleerd, gesanctioneerd of militair afgemaakt. De resultaten in Irak, Afghanistan, Libië, Syrië en Palestina zijn: verwoesting, menselijk leed en zwakke onstabiele staten. Dit is een falend buitenlands beleid. Een collega merkte terecht op dat een cynische minderheid deze resultaten als een succes bestempelt. Het garandeert de Westerse hegemonie in de regio. Beter een desintegrerende staat dan een stabiel regime dat zich verzet tegen buitenlandse inmenging. Een van de verklaringen voor het zwijgen van Europa is de Holocaust en de daarmee gepaard gaande Europese schuldgevoelens. Dit is geen afdoende verklaring meer. Het gedrag van Israël buiten de grenzen van 1967 heeft niets te maken met de Holocaust. Misschien is er de vrees om als ‘antisemitisch’ gestigmatiseerd te worden? Ook dit houdt geen steek. Antisemitisme is vreselijk en verwerpelijk, maar kritiek op kolonisatie en het Israëlisch beheer van de grootste openbare gevangenis/getto ter wereld met 1,8 miljoen gedetineerden, heeft daar niets mee te maken.

Tegelijkertijd gaat veel diplomatieke aandacht naar de oorlog in Oekraïne en het neerschieten van een burgervliegtuig (wellicht per vergissing) door de Russische oppositie in de oorlogszone. Dit is erg en dramatisch. In het verleden is dat nog gebeurd. De ‘kwestie Oekraïne’ wordt verzwaard door twee bijkomende drama’s: de gefaalde regimeverandering en de manier waarop de ‘Malaysia vlucht 17’ wordt gemanipuleerd om politiek en diplomatiek garen te spinnen en de verantwoordelijkheid voor de oorlog, het neerschieten van het vliegtuig, Syrië en andere problemen, exclusief toe te schrijven aan Poetin. Dit is een oneerlijk en gevaarlijk blameerspel. Er zijn meerdere verantwoordelijken: niet alleen het huidige regime in Kiev, maar evenzeer het Westen en Europa. Deze laatsten experimenteren al jaren met binnenlandse inmengingen om bevriende regimes te installeren, doorhet ensceneren van ‘plein democratie‘, zoals in Caïro, Tripoli, Damascus en Kiev. Het draaiboek is meestal hetzelfde: er wordt betoogd op een plein (Tahrir of Euro Maidan), de internationale media amplificeren het gebeuren, Amerika en gelijkgestemden eisen dat het bestaande regime aftreedt en erkennen een overgangsregering. Als het resultaat tegenvalt, wordt een tweede poging ondernomen en -zoals in Egypte- een generaal Al-Sissi regime gedoogd. De binnenlandse inmenging is een competitief gebeuren. Toen de Amerikaanse topdiplomate, Ms. Nuland (een neocon) met haar landgenoot, de Amerikaanse ambassadeur, overlegde over de samenstelling van de overgangsregering, opperde ze: “Fuck the EU!”. Kenmerkend voor de expansie van de Westerse invloedssfeer in de 21ste eeuw is de systematische ontkenning van verantwoordelijkheid voor negatieve uitkomsten. Zondebokken worden beladen met alle zonden. David Chandler noemt dit ‘Empire in denial’.

Dit soort diplomatie is gedoemd te falen. Dwang, sancties, snelle en sterke uitspraken in de media onderdrukken de kunst van de diplomatie. Echte diplomatie overstijgt het simplistisch sanctioneren, moraliseren en militariseren. Professionele diplomatie onderhandelt met ‘vijanden of andersdenkenden’, bemiddelt, bouwt bruggen en streeft naar duurzame vrede en veiligheid. Het grootste gevaar van de Westerse dwangdiplomatie is de verspilling van tijd voor duurzame vrede en veiligheid, en voor het tijdig aanpakken van de globale crisissen.

Leuven, 23.07.2014

Diplomatiek bankroet: Gaza en Oekraïne.

Raison ou Déraison d’Etat

A first glance at today’s world confirms the prevalence of raison d’état in international relations, and shows a higher level of raison in the defense and promotion of national interest. We are living in the least violent period in history. Despite all of this, the ‘reason of the state’ remains the focus of critique. The bad press relates to (a) the challenges of the reason of the state by other interests at lower and higher system levels, (b) the cost-ineffectiveness of ways and means used to defend or promote national interest, and (c) changes in the moral-political climate. Most disturbing are the coercive diplomacy and military interventions of the West in the Middle East and North Africa (MENA). These interventions may benefit particular interest groups, but on the whole they are foreign policy failures. Within the decline of Western influence in the MENA lie seeds of hope for healthier relations in the future.

Full text

Table of contents

Dwang of Adaptieve diplomatie

In de 21ste eeuw maakte het Westen op negen plaatsen in het Midden Oosten en Noord Afrika gebruik van gewapend geweld ( bedreiging inbegrepen) en van dwangdiplomatie.
Alles in beschouwing genomen is het gemilitariseerd beleid van het Westen een geschiedenis van mislukkingen en van een falend buitenlands beleid.
De beperkingen van het Western diplomatiek en veiligheidsparadigma ( Pax Occidentalis) worden aan de kaak gesteld.
De militarisering van mensenrechten en democratie is een gevaarlijke ontwikkeling.
Het succesverhaal van de ‘humanitaire interventie’ in Libië overtuigt niet.

De EU heeft nood aan een effectief buitenlands beleid in het Midden Oosten met meer realisme, transparantie en democratie. Het Westen en de EU zijn niet meer het centrum van de wereld. Het falen van de militaire interventies in de regio bevestigt de beperkingen en negatieve impact van het huidig beleid. Laat ons alstublieft geen nieuwe zondebokken meer opvoeren om het falend beleid in de regio te versluieren.

Het buitenlands en veiligheidsbeleid is het minst transparante en democratische beleidsdomein van het ‘democratische’ Westen. De MONA diplomatie wordt gestuurd door particuliere belangen en komt weinig of niet tegemoet aan de wensen en belangen van de eigen Westerse bevolking; laat staan de mensen in de regio. In het begin van september 2001 geloofden 13% van de Amerikanen dat hun land ‘de enige supermacht’ in de wereld moest worden en minder dan een derde wenste een verhoging van de defensie-uitgaven. Vandaag is de score 12% en 26% respectievelijk. Onlangs stelde de republikeinse kandidate voor het presidentschap Michele Bachman dat Amerika en Israël een uitzonderlijke opdracht hebben: een lichtbaken zijn voor de naties (‘to be a light to the nations’).

De EU moet een eigen koers uitstippelen en afstand nemen van de destructieve conflicthantering van de VS en Israël. De diplomatieke geschiedenis, vooral gedurende de aanloop van de Eerste Wereldoorlog, heeft ons geleerd dat grootmachten hun beleid niet mogen laten sturen door kleine overmoedige bondgenoten.

Het is de taak van de media, academici en leerkrachten om de burgers en de studenten wereldwijs te maken en uit te rusten met de instrumenten om het buitenlandse en veiligheidsbeleid van hun land en van de EU mee te bepalen. Dit is noodzakelijk voor de ontwikkeling van een meer realistische, humane en adaptieve diplomatieke cultuur.

PS Het al dan niet erkennen van Palestina als een volwaardige staat in de Verenigde Naties is een ‘high impact’ beslissing met wereldwijde gevolgen. Een volwaardige erkenning van de tegenpartij in een conflict is een cruciale voorwaarde voor echte vredesonderhandelingen. Het aanporren van onderhandelingen zonder erkenning en zonder voorwaarden is een ijl diplomatiek mantra. Tot nu toe waren de vredesonderhandelingen een voortzetting van de dwangdiplomatie van Israël. Het wordt tijd dat het Belgisch buitenlands beleid het ‘responsibility to protect‘ en het ‘non-indifference‘ beginsel ook naleeft in het langstdurende conflict in het Midden Oosten.

Full text

Time for Peace

The dominant foreign and security policy of the West (Pax Occidentalis) is out of sync.
Spin-doctors are part and parcel of the military interventions and coercive diplomacy.
Adaptive work is urgently needed.
If European peace research wants to remain in the picture, it should provide more critical analysis, audacity, and intellectual- solidarity and fighting.

Peace conferences are times to assess the state of peace. Has the world, during the first ten years of the 21st century, become a more peaceful place? What role has Europe played? What has been the added value of European peace research? Let’s try to answer these questions here.

Index

Full text

Failing foreign policy

The last ten years, the democratic West has fought six wars in the Middle East and
North Africa. These wars have the characteristics of foreign policy failures, resulting
from inadequate violence prevention, a high number of missed opportunities and
unanticipated negative outcomes. FPFs are caused by problems related to interests
and values, analysis, power structures, and policy‐making and leadership. Students
and researchers can help to transform the failing foreign policy into a more
successful foreign policy that furthers our interests in a more constructive way, and
strengthens sustainable peace building in the world. Peace and conflict impact
assessment is a mindset and tool that makes a difference.

Full text